Przejdź do treści

Dziennik wiadomości z całej Polski

niedziela, 22 listopada 2026
Gospodarka

Czy Polacy odwracają się od jednoosobowej działalności? Dane mówią co innego

Ryzyko i koszty prowadzenia firmy są realne, ale dane rejestrowe nie potwierdzają prostego obrazu masowego odwrotu od działalności na własny rachunek.

Czy Polacy odwracają się od jednoosobowej działalności? Dane mówią co innego
Czy Polacy odwracają się od jednoosobowej działalności? Dane mówią co innego

Teza o odwrocie wymaga ostrożności

Jednoosobowa działalność gospodarcza jest dla wielu osób sposobem na samodzielność, pracę dla kilku klientów albo rozwijanie własnej usługi. Jest też formą szczególnie wrażliwą na zmiany kosztów, popytu i przepisów. Gdy rośnie niepewność, łatwo uznać, że przedsiębiorcy masowo uciekają od takiej formy pracy. Dane nie potwierdzają jednak prostego scenariusza odwrotu. Pokazują raczej rynek, na którym decyzje o założeniu, zawieszeniu i zamknięciu firmy występują równolegle.
Według GUS w 2025 r. w Polsce działało 2,46 mln mikroprzedsiębiorstw, czyli firm zatrudniających do dziewięciu osób. Ich liczba była o 3,9 proc. wyższa niż rok wcześniej, a firmy z maksymalnie jedną osobą pracującą stanowiły 77,9 proc. tej grupy. [1] To ważny punkt odniesienia: mikrofirmy nie są tym samym co każda działalność wpisana do rejestru, ale są najbliższą statystyczną miarą skali drobnej przedsiębiorczości.

Rejestracje też nie wskazują na załamanie

W pierwszym kwartale 2026 r. GUS odnotował 72 375 rejestracji osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. To więcej niż w pierwszym kwartale 2025 r., gdy takich rejestracji było 71 906. [2] Pojedynczy kwartał nie przesądza o trwałym trendzie, a rejestracja nie mówi jeszcze, jak długo firma będzie działać. Pozwala jednak odrzucić tezę, że chętnych do uruchamiania działalności po prostu zabrakło.
Szerszy obraz daje rejestr REGON. Na koniec 2025 r. figurowało w nim 3,853 mln osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o 2,5 proc. więcej niż rok wcześniej. Osoby fizyczne stanowiły 70,8 proc. wszystkich podmiotów wpisanych do rejestru. [3] Rejestr nie odpowiada na pytanie o kondycję każdej firmy, bo zawiera również podmioty o różnym statusie aktywności. Jest jednak dowodem, że liczebnie ta część przedsiębiorczości nie znika.

Zawieszenie nie zawsze jest rezygnacją

W dyskusji o działalności gospodarczej często miesza się trzy różne zdarzenia: zawieszenie, wykreślenie i zmianę formy prowadzenia biznesu. Zawieszenie może być odpowiedzią na sezonowość, przerwę w zleceniach, sprawy osobiste albo przejście na etat. Nie jest automatycznie likwidacją firmy. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na dowolnie długi okres, nie krótszy niż 30 dni, a po wznowieniu może ją ponownie zawiesić. [4]
Ta elastyczność ma dwie strony. Z jednej pozwala ograniczyć koszty w okresie bez bieżących przychodów, z drugiej sprawia, że sam wzrost liczby zawieszeń nie wystarcza do rozpoznania trwałego odwrotu od przedsiębiorczości. Do rzetelnej oceny potrzebne są jednocześnie dane o rejestracjach, wykreśleniach, wznowieniach, dochodach i przeżywalności firm. Dopiero ich zestawienie pokazuje, czy mamy do czynienia z krótką korektą, czy ze zmianą strukturalną.

Co naprawdę podnosi ryzyko

Dla osoby prowadzącej firmę na własny rachunek ryzyko jest bardzo konkretne: nieregularne zlecenia, opóźnione płatności, koszty księgowości, podatków i ubezpieczeń, a także konieczność samodzielnego zdobywania klientów. Najmniejsze firmy mają zwykle mniejszy zapas gotówki niż duże przedsiębiorstwa, dlatego szybciej odczuwają spadek popytu. Jednocześnie właśnie prostsza skala działania pozwala im stosunkowo szybko zmienić ofertę lub branżę.
Wniosek nie brzmi więc: ryzyka nie ma. Jest realne, ale nie przekłada się automatycznie na masową rezygnację z działalności. Dane GUS wskazują na rosnącą liczbę mikrofirm oraz osób fizycznych w rejestrze, przy nadal dużym napływie nowych rejestracji. Rozsądniej mówić o ostrożniejszym podejmowaniu decyzji i dużej rotacji niż o jednokierunkowej ucieczce kapitału. Dla polityki publicznej kluczowe jest, by warunki prowadzenia małej firmy były przewidywalne - wtedy decyzja o pracy na własny rachunek nie będzie zależeć wyłącznie od odporności na krótkotrwały wstrząs.

ŹRÓDŁA I MATERIAŁY

Na czym opieramy ten materiał

  1. GUS, Działalność przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2025 r.
  2. GUS, Rejestracje i upadłości przedsiębiorstw w 1 kwartale 2026 r.
  3. GUS, Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, 2025 r.
  4. Biznes.gov.pl, Jak zawiesić jednoosobową działalność zarejestrowaną w CEIDG

AUTOR ARTYKUŁU

Redakcja rozkmin.to

Profil redakcyjny przeznaczony do przykładowych materiałów demonstracyjnych.

ROZKMIN.TO

Najnowsze artykuły